दिनांक: १०/०९/२०१४
वार: बुधवार
सकाळी ४:३० वाजता उठून गावावरून वर्कशॉपसाठी निघालो. आदल्या दिवशी मम्मीसोबत आजोबांच्या पाढव्यासाठी गेलो होतो. सकाळी ५:३० वाजेपर्यंत महाड बस स्थानकावर पोहोचलो; मावशीच्या मुलाने मला सोडले होते. आता पुढे पनवेलपर्यंत जाणारी गाडी शोधत होतो, तितक्यात सकाळी ६ वाजताची 'महाड ते मुंबई सेंट्रल' ही गाडी लागली. मी गाडीत बसलो आणि गाडी सुरू झाली. २० ते २५ मिनिटांचे अंतर पार केल्यावर समजले की गाडीच्या छपरातून गळती (लीकेज) होत आहे. पावसाचे पाणी थेट माझ्या अंगावर पडत होते. मी थेट तिकीट काढणाऱ्या कंडक्टर मास्तरांना याबद्दल बोललो. माझ्यापाठोपाठ मागून इतर सर्व प्रवासीही बोलू लागले. म्हणजे 'कावळा बसायला आणि फांदी तुटायला' एकच गाठ पडली अशी परिस्थिती निर्माण झाली. अखेर ती गाडी पुन्हा स्थानकावर आणण्यात आली.
दुसऱ्या गाडीत बसल्यानंतर ती सुरू झाली. दरम्यान, मला मध्येच डुलकी लागली आणि मी झोपून गेलो. याच कालावधीत अश्विनी दीदीचा फोन येऊन गेला होता. जेव्हा पुन्हा फोन वाजला, तेव्हा मी पेणला पोहोचलो होतो. साधारण ८:४५ झाले असावेत. सर्वांनी पनवेलला भेटण्याची वेळ सकाळी ९:०० वाजताची ठरवली होती, पण तांत्रिक अडचणींमुळे मला उशीर झाला आणि मी ९:३० पर्यंत पनवेलला पोहोचलो. मला एटीएममधून पैसे काढायचे होते आणि काही अंतर्वस्त्रेही खरेदी करायची होती. खूप वेळ चालल्यानंतर एटीएम शोधता शोधता १०:३० वाजले. सर्व गोष्टींची खरेदी करून मी शांतीवनला जाणारी 'विक्रम' (रिक्षा) शोधू लागलो आणि ती मिळाली.
साधारण ११:३० पर्यंत मी पोहोचलो, पण रस्त्यात माझी फार चिडचिड झाली होती. मनात सारखे वाटत होते की आपण वेळेवर का पोहोचू शकलो नाही? मंजुळ सरांबद्दल मी खूप काही ऐकले होते; ते वेळेचे अतिशय पक्के आहेत आणि त्यांचे वेळेचे गणित एकदम अचूक असते, मग आता पुढे काय करायचे? माझ्या आधी इतर सर्व लोक तिथे पोहोचले होते. पण तिथला निसर्ग एवढा जबरदस्त होता की वाटले, 'सगळं ठीक आहे, आपण याचा आनंद घेऊयात!' मग पुढे गेलो आणि रस्त्यावरील साचलेल्या पाण्यात पाय उडवत, नाचत, मजा करत निघालो. खूप जबरदस्त वाटत होते, जणू एका नव्या युगाची सुरुवात झाल्याची जाणीव होत होती.
कसाबसा एकदाचा तिथे पोहोचलो. लांबूनच सर्वजण आवाज देत होते, "तुषार धाव अरे!" मी म्हटलं, "पोटात कावळे ओरडत आहेत, कसा धावू?" पुढे जाऊन पाहिले तर सर्वजण 'V' आकारात (V-Shape) बसले होते. शांतीवन ही जागा माझ्यासाठी नवीन नव्हती, कारण ७ ते ८ वर्षांपूर्वी आमच्या शाळेची सहल इथे आली होती. तेव्हा मी या परिसराशी एक वचन दिले होते की, 'मी या जागेवर पुन्हा नक्की येईन.' आज निसर्गानेच मला पुन्हा बोलावून घेतले होते. खूप बरे वाटले, मनात एक वेगळेच समाधान मिळाले.
सर खुर्चीवर बसले होते. त्यांनी सर्वप्रथम काही सूचना दिल्या. "समोर दिसणाऱ्या हॉलमध्ये स्त्री व पुरुष एकत्र राहणार. जोपर्यंत कोणाला अडचण नाही तोपर्यंत काहीही करा, पण जर समोरच्याला त्रास झाला तर आयुष्यातून एवढ्या अडचणी बाहेर येतील की बाकीच्या गोष्टी बाजूला पडतील." सर म्हणाले, "कपडे वगैरे बदलायचे असतील तर बदलून घे, फक्त ५ मिनिटे आहेत." मी गेलो, कपडे बदलून शॉर्ट्स आणि टी-शर्ट घातला आणि वही-पेन्सिल घेऊन बसलो. माझ्यासाठी तिथे भजी बाजूला काढून ठेवली होती. पण सर जे काही सांगत होते, ते समजण्याच्या पलीकडचे (खूप सखोल) होते. त्यांनी सांगितले, "जोपर्यंत एखाद्या स्त्रीला स्वतःहून वाटत नाही की या माणसाचा हात सोडावा, तोपर्यंत तिचे मन आपल्यासोबत असते." ही गोष्ट माझ्या मनात घर करून गेली. त्यांनी सांगितले की तुम्हाला या वर्कशॉपमधून ज्या काही अपेक्षा आहेत, त्या वहीवर लिहून काढा. मी त्या लिहून काढल्या.
काही वेळात दुपारी १२:३० वाजता जेवणाची वेळ झाली. भूक तर खूप लागली होती, त्यामुळे आम्ही जेवणासाठी नवीन भोजनगृहात गेलो. जेवण झाल्यावर सर्वजण पुन्हा पहिल्या जागी आलो आणि वही-पेन घेऊन बसलो. काही वेळानंतर सचिन आणि त्याचा मित्र या वर्कशॉपसाठी आले. त्यानंतर एक अतिशय छान आणि हसण्यासारखा प्रसंग घडला. लक्ष्मीला सचिनशी हात मिळवण्यास (Handshake) सांगितले, तेव्हा तिच्या तोंडून "अय्य..." असा शब्द बाहेर पडला. त्यानंतर सरांनी सांगितले की, "जोपर्यंत तुला स्वतःला वाटत नाही की सचिनचा हात सोडला पाहिजे, तोपर्यंत तू हात सोडायचा नाहीस."
दिनांक: ११/०९/२०१४
वार: गुरुवार
सर्वजण ७ ते ७:३० पर्यंत एकत्र जमले. काही वेळातच सर्वजण गोलाकार उभे राहिले. तेव्हा सरांनी सांगितले की, "सर्वांचा निर्णय ऐकून घेतला पाहिजे, सर्वांना काय वाटते ते समजून घेतले पाहिजे." माझ्या मनात पक्के झाले की हे बरोबर आहे, माझे चुकले होते; आपण नेहमी सर्वांचा अभिप्राय घेतला पाहिजे. सरांनी सर्वांना विचारले, "आताचा अजेंडा काय आहे?" हा एक मोठा प्रश्न होता, कारण आम्ही असा काही विचारच केला नव्हता. मग काय सांगावे सुचेना, म्हणून मी काहीतरी सुचवले. तेव्हा अश्विनी दीदी म्हणाली, "चैतन्य अभ्यास करूया." त्यावर सर म्हणाले, "१५ मिनिटे बाकी आहेत, जा करा."
त्यानंतर आम्ही मस्तपैकी धावायला सुरुवात केली. धावताना स्वतःचे नाव घ्यायचे होते. स्वतःचे नाव मोठ्याने घेणे खूप थरारक असते, हे तेव्हा समजत होते. हृदयाचे ठोके वाढत होते, पण त्यातील अनुभव जबरदस्त होता. तो अनुभव माझ्या मनात पक्का रूंजला. नंतर सरांनी कालपासूनचा अनुभव आणि त्यातून काय शिकायला मिळाले (MILY - My Image of Last Year/Log) ते लिहिण्यास सांगितले. अनुभव मांडण्यासाठी आमची तयारी सुरू झाली. ते लिहिल्यानंतर मिळणारे समाधान जबरदस्त होते.
१२:३० वाजले आणि आम्ही सर्वजण जेवणासाठी भोजनालयात गेलो. जेवणानंतर सर्वजण गोल खुर्च्यांवर बसलो. दरम्यान रूपाली या शिबिरासाठी आली. त्यानंतर योगिनीला थोडा लोकप्रियतेचा अनुभव आला. रूपाली जेवणासाठी गेली आणि काही वेळानंतर आम्ही 'Drop by Drop... Water' ची स्क्रिप्ट घेऊन बसलो. संध्याकाळची वेळ होती आणि वातावरण अतिशय तेजमय वाटत होते. काही वेळाने रूपाली प्रक्रियेत सहभागी झाली. एखादा अनुभवी माणूस सोबत आल्यावर खूप बरे वाटते. आम्ही ८:३० वाजता जेवणासाठी गेलो. तिकडून आल्यानंतर आम्ही पुन्हा स्क्रिप्टच्या भाषांतरासाठी बसलो. साधारण ९:३० झाले होते. आम्ही अजून थोडा वेळ मागून घेतला आणि सीन (Scene) बसवायला सुरुवात केली. प्रत्येकाची सृजनशील कलाकृती बाहेर येत होती. मनात थोडी भीतीही वाटत होती की जर काही चुकीचे झाले तर सर पुन्हा काहीतरी बोलतील, म्हणूनच सर्वजण मन लावून काम करत होते.
या प्रवासात जणू ईश्वरही आमच्यासोबत होता, देव पाठीशी असल्याची जाणीव होत होती. तालीम सुरू असताना ईश्वरचा आवाज स्पष्ट येत नव्हता. 'आता याच्या तोंडून आवाज कसा काढायचा?' असा विचार करत असताना अचानक माझ्या तोंडून वाक्य आले, "जरा रेंजमध्ये या, तुमचा आवाज मला ऐकायला येत नाहीये!" त्यावर सर्वजण जोरात हसू लागले, कोणाचेच हसण्यावर नियंत्रण नव्हते.
त्यापूर्वी योगिनी, अश्विनी, सायली आणि इतर रंगकर्मींनी एका लेखावर नाट्य सादरीकरण केले होते. सायली आणि अश्विनी यांनी जी ग्रीप (पकड) घेतली होती, ती जबरदस्त होती. इतक्या तन्मयतेने सर्वजण करत होते की डोळ्यांत एक वेगळेच तेज झळकत होते. दरम्यान, संध्याकाळच्या वेळेस डास खूप चावत होते कारण मी हाफ चड्डी घातली होती. डासांना नवीन रक्त मिळाले होते, मग ते कसे सोडणार? अंगावर पुरळ येईपर्यंत त्यांनी रक्त शोषून घेतले, पण या संपूर्ण कलाप्रक्रियेत त्या वेदनेची अजिबात जाणीव होत नव्हती.
झोपायला जाण्यापूर्वी सर्वांनी दुसऱ्या दिवशी सकाळी ७:३० वाजता भेटायचे ठरवले. नवनवीन अनुभव डोळ्यांसमोर आले होते. सर्व काही नवीन होते. मनाची सहन करण्याची ताकद वाढली होती आणि डोळ्यांना एक जबरदस्त तेज जाणवत होते. मन वेधून घेणारा हा अनुभव होता. हात-पाय शांत होऊन मन प्रसन्न होत होते. सर्वजण झोपण्यासाठी गेले. मनाला खूप बरे वाटले, कारण प्रत्येक रात्र आणि प्रत्येक क्षण मनाला खूप काही शिकवून जात होता. मला कुठेतरी एकांत हवा होता, म्हणून मी काही वेळ एकटाच बाहेर पडलो आणि शांत असलेल्या एका बाकावर (बेंचवर) जाऊन झोपलो. सर्व काही लखलखीत वाटत होते. थोडा वेळ डोळे बंद करून शांतता अनुभवल्यानंतर मी आत गेलो. सर्वजण गाढ झोपेत होते. मी माझी चादर अंगावर घेऊन झोपून गेलो.
सकाळी ५:४५ वाजता जाग आली आणि बाहेर येऊन बसलो. कोणीही उठले नव्हते. थोडा वेळ बाहेर फिरल्यानंतर समोरून सर येताना दिसले. मग मी पुन्हा चहा आणण्यासाठी गेलो. चहा आणल्यानंतर मी आणि सरांनी चहा पिला. त्यानंतर एकेक जण उठून, आवरून पुढे आले. मग आम्ही 'चैतन्य अभ्यास' केला. खूप छान वाटले. जमिनीवर झोपण्याचा अनुभव खूप मोठा होता. असे जाणवत होते की जमीन माझ्याशी काहीतरी बोलू पाहत आहे, तिची चाहूल मनात आली. त्या दृष्टिकोनातून विचार करण्याची प्रक्रिया मनात सुरू झाली.
जमिनीकडे लक्ष गेले, तेव्हा दिसले की मुंग्या जमिनीला खड्डा करून त्यातून मातीचा एकेक कण बाहेर आणत आहेत. तेव्हा जाणवले की माणूस आपल्या स्वार्थासाठी अशाच पद्धतीने जमिनीचा वापर करतो. कीटक आणि या भूतलावरील प्रत्येक जीव आपापल्या पद्धतीने जगत असतो. म्हणजेच स्वार्थी फक्त मनुष्यच नाही, तर प्राणी-कीटकही आहेत. प्रत्येकामध्ये स्वार्थी होण्याची भावना त्याच्या व्यापकतेनुसार आलेली असते का? यातून एक गोष्ट समजली की आपण जमिनीचा कितीही वापर केला, तरीही ती शांत राहते; जणू काही आपण सर्व तिची लेकरेच आहोत. कदाचित म्हणूनच तिला 'धरणीमाता' म्हणतात. पुढे सर्वजण आपापले अनुभव सांगू लागले:
दिवस खूप छान चालला होता. 'MILY' वाचल्यानंतर खूप बरे वाटले. त्या संकल्पनेतून एक वेगळीच समाधानाचा स्फूर्ती मिळाली. त्यानंतरचा अनुभव खूप आल्हाददायक होता. आम्ही सर्वजण दिलेल्या टास्कमध्ये गुंतलो होतो. सायली 'Drop by Drop... Water' या स्क्रिप्टचे भाषांतर करत होती आणि मी तिला मदत करत होतो. सचिनचा अनुभव जबरदस्त असल्यामुळे प्रत्येक गोष्टीतून त्याची परिपक्वता दिसत होती. तसेच रूपालीसोबत काम करताना खूप छान पद्धती वापरता आल्या, ज्यामुळे गोष्टी लगेच लक्षात येत होत्या.
मधेच मन आणि शरीर जड झाले, कारण सीन बसवण्याची वेळ आली होती. या संपूर्ण प्रक्रियेत खूप मज्जा येत होती. विजयाला सर्व काही येत होते, पण 'आपण करताना कोणीतरी पाहील आणि आपल्याला हसेल' या भावनेने ती ग्रासली होती. तिच्यामध्ये मला माझे पूर्वीचे वागणे दिसत होते. त्यानंतर आम्ही पुढच्या प्रक्रियेत गेलो. दरम्यान, सरांचा एक जुना विद्यार्थी आला होता, त्याच्यासोबत छायाचित्रे (फोटो) काढली.
त्यानंतरची वेळ खूप मोठी आणि महत्त्वाची होती. सर्वजण गोलाकार बसले होते. त्यावेळी असे जाणवत होते की, 'मी एक कलाकार आहे आणि ते जीवन आता मी जगत आहे.' जे काही घडत होते, ते मी मनापासून एन्जॉय करत होतो. त्यानंतर योगिनीने एक जबरदस्त परफॉर्मन्स सादर केला. खूप छान वाटले, ती सर्व बंधने तोडून तो क्षण जगली होती. त्यानंतर दोन 'वाघिणी' (सहकलाकार) रंगमंचावर आल्या आणि त्यांनी सादरीकरणाने संपूर्णता हाहाकार माजवून सोडला.
पुढील सत्रात आम्ही संध्याकाळच्या वेळेस बाहेर फिरण्यासाठी गेलो. सुंदर आणि प्रफुल्लित करणारे वातावरण होते. मनाला दुसरे काही सुचतच नव्हते, निसर्गाशी एकरूप होत आल्याची चिन्हे दिसत होती. वातावरण थोडे अंधारमय झाले होते. त्या अंधारात प्रत्येक जीवाचा प्रवास आणि त्यांची चैतन्यशक्ती खूप जबरदस्त जाणवत होती. रस्त्याच्या दोन्ही बाजूंनी येणारे कीटकांचे आवाज मिळून एक जबरदस्त लय निर्माण करत होते. तो नाद मनाला खूप भावला. आम्ही त्याच उत्साहात परत आलो.
नव्या जोमाने 'Drop by Drop... Water' या नाटकाचे गाणे बसवण्याची क्रिया सुरू झाली, जी खूप काही शिकवून गेली. सुरुवातीला पाय उचलणे, हात हलवणे, कंबर हलवणे यात काहीच ताळमेळ लागत नव्हता. पण त्याचा रिदम (लय) खूप भारी होता—"Water water... Water water". पुढील प्रक्रियेतील अनुभव मनाला तृप्त करून गेला. एका मोठ्या विचारांचा, शक्तीचा आणि संदर्भांचा तो अनुभव होता. माझ्यातील एक नवीन गुण समोर आला—तो म्हणजे संदर्भांची अचूक सांगड घालणे. त्यानंतर योगिनी आणि सचिन त्याचे स्पष्टीकरण लावत होते. खूप वेळ आम्ही काम केले. काही वेळानंतर योगिनी झोपण्यासाठी गेली, तर मी आणि सचिन नोट्स घेऊन बसलो. दरम्यान, विजयासोबत झालेला संवाद मनाला वळण लावून गेला. जाता जाता सचिनच्या चैतन्य अवस्थेची जाणीव मला खूप काही दाखवून गेली. आपण कसे राहतो? कसे वागतो? कसे व्यक्त होतो? कसे प्रेझेंट (सादर) होतो? आणि त्यातून होणारा पश्चात्ताप... सचिनशी बोलता बोलता जाणवले की, मी नकळत जीवनात भरपूर व्यक्तींना डोमिनेट (Dominate - वर्चस्व गाजवणे) करत आलो आहे. यापुढे कोणावरही वर्चस्व गाजवणार नाही असे आपण वागले पाहिजे, हा महत्त्वाचा धडा आणि शिकवण मला सचिनने दिली. आपल्यासमोर असणारा प्रत्येक व्यक्ती हा काही क्षणांपुरताच आपल्यासोबत असतो, त्यामुळे त्याच्याशी आपण चांगल्या पद्धतीनेच वागले पाहिजे, हे मनाला पटले.
साधारण ९ ते ९:३० वाजता अश्विनी आणि रूपाली दोघी घरी निघून गेल्या. काही गोष्टी आता बाहेर येत होत्या—'Magical Identity and Lovable You'. संध्याकाळी सरांनी आम्हाला सांगितले की, तुमच्याकडे असलेली 'MILY' सर्वांनी सकाळी ११:०० वाजता सादर करायची आहे. सर्वजण त्या कामाला लागले. पुढे सरांनी सांगितले की, तुम्ही सादरीकरण करताना कोणकोणत्या गोष्टी वापरणार आहात? त्यावर विचार केल्यानंतर मला काही महत्त्वाचे शब्द मिळाले: Conceptual, Story, Feeling, Enjoyment, Connection, Relation, Attraction, Involvement, Heart-touching, Eye-catching, Inspirational, Rhythm, Composition.
या सर्व गोष्टी डोक्यात ठेवून काम चालू झाले. वहीवर काम तर करायचेच होते, पण त्यातून एका सृजनशील कलाकाराचे दर्शन घडवायचे होते. प्रक्रिया जबरदस्त सुरू झाली. रात्रीपासून मनात खूप विचार आले, त्यांना आकार देण्याचे काम सुरू झाले. मी फार काही वेगळे नाही केले, पण 'MILY' च्या सर्व गोष्टी निसर्गात आणि आजूबाजूच्या परिसरात शोधण्यास सुरुवात केली. कस्तुरीच्या सुगंधाच्या शोधात ज्या पद्धतीने हरणाच्या पाडसाची धावपळ होते, तशीच माझ्या मनाची धावपळ झाली होती. सर्व काही माझ्या जवळच होते, तरीही मी बाहेरील विश्वात काय शोधत होतो? हाच प्रश्न मला पडला.
परिसराचा रिदम आणि फील (जाणीव) या दोन गोष्टी मनात ठेवल्या. मग अंधारात कट्ट्यावर उभे राहून मागच्या बाजूला वाकून तोल सावरणे, हात लांब करून हवेचा स्पर्श अनुभवणे आणि सर्व काही शांतपणे ऐकून घेण्याची क्रिया मी केली. जमिनीवर झोपून केलेला स्पर्श, कधी बेडूकउडी मारून तर कधी पाय उलटे करून घेतलेला चैतन्यशक्तीचा अनुभव जबरदस्त होता. त्यामध्ये असे जाणवत होते की, 'एक जबरदस्त तेज मला जाणवत आहे आणि त्या तेजामध्ये एवढी शक्ती आहे, ज्यामुळे मला आज प्रत्येकामध्ये एक चैतन्यशक्ती दिसत आहे.' प्रत्येकाच्या डोळ्यांमध्ये चमक आली होती, प्रत्येक जण खूप सुंदर दिसत होता. प्रत्येकाच्या हातामध्ये एवढी शक्ती आली होती की, हात हलवला तर हवा आपला रस्ता बदलेल! बोलण्यात एवढी ताकद आली होती की, पावसाला म्हटले 'आता ये रे, तहान भागव', तरी तो येण्याच्या तयारीत बसला होता. निसर्गातील प्रत्येकामध्ये माझे अस्तित्व दिसत होते.
रात्री काही वेळानंतर अश्विनी आली, थोडा वेळ गप्पा झाल्या आणि काही वेळानंतर सर्वजण झोपण्यासाठी गेले. मी खूप वेळ संदर्भ शोधत बाहेर बसलो होतो, पण संदर्भ काही मिळत नव्हते. अखेर मी उठून झोपण्यासाठी गेलो. रात्रीचे ३ वाजले असतील.
सकाळी ७:३० वाजता उठलो आणि एकच गोंधळ झाला. उठायला उशीर झाला होता. सर समोर बसले होते. मी डोळे पुसतच बाहेर आलो, मोठी धावपळ झाली. सर्वांनी सकाळी ६:३० वाजता उठण्याचे ठरवले होते, पण सर्वजण गाढ झोपले होते. उठल्यानंतर बाथरूममध्ये जाऊन आलो. आल्यानंतर झोपेतच सरांना सांगितले, "सर, संदर्भ मिळत नाहीयेत." त्यांच्याशी बोलत असतानाच समोरून एक कोमल, कोवळा सूर्यप्रकाश येताना दिसला. काहीच कळले नाही, मन थेट त्या प्रकाशाच्या दिशेने धावले. वाटले, या सूर्यप्रकाशाच्या झोतात स्वतःला झोकून द्यावे. त्या बाजूने धावत गेल्यावर जाणवले की तो प्रकाशाचा झोत निसर्गाने खास आपल्यासाठीच पाठवला आहे.
त्या ठिकाणी गेल्यावर नकळत माझे हात सूर्यप्रकाशाच्या दिशेने उंचावले गेले आणि मी सूर्याला म्हणालो, "हे सूर्या, तू किती महान आहेस! तुझ्यामध्ये एवढी चैतन्यशक्ती आहे की तू सर्वकडचा अंधार घालवून प्रकाश देतोस. तुझ्या अंशात जी शक्ती आहे, तशीच चैतन्यशक्ती माझ्या हृदयात दे... मला या प्रकाशाच्या झोतात सामावून घे." त्याने जणू सर्व काही ऐकले. मी डोळे बंद केले आणि स्वतःला निसर्गाच्या स्वाधीन केले. एक जबरदस्त शक्ती माझ्या हृदयात येताना जाणवत होती, एक कोमट, उबदार स्पर्श मनाला जाणवू लागला. त्यानंतर काही वेळ मी तसाच उभा राहिलो.
थोड्या वेळानंतर एक लय बाहेर पडू लागली होती. ती एवढी जबरदस्त होती कि माझे पाय हळूहळू नाचू लागले. हात हलतात वारा वाहू लागला. सर्व काही एकवटल्यासारखे वाटत होते—तन, मन, शरीर आणि निसर्ग सर्व काही एकच झाले होते आणि मी त्याचाच एक अंश होतो! तो लय इतका जबरदस्त होता की जंगली कीटकांचा आवाज आणि त्या नादात विलीन झालेले माझे मन... त्यावर पाय नाचू लागले. त्यातूनच अचानक हात वर जाऊन नकळत मनातून शब्द आले, "तू पण ये रे पावसा..." आणि आश्चर्य म्हणजे पाऊस आलाच!
त्यातून एवढा आनंद मिळत होता की वाटले, आता असेच जगत राहावे. डोळे बंद होते, पाय ओल्या लादीवर होते ज्याच्यावर हिरवीगार शेवाळ होती. त्या अवस्थेत डोळे बंद असूनही एक अविष्कार घडला—मला कुठेच तोल जाऊन पडल्यासारखे जाणवले नाही. निसर्गाची ही काय किमया असेल, याचा तर्क लावणेही कठीण! साधारण १०:३० वाजले होते. त्या परिस्थितीतून बाहेर आल्यावर मनाला मिळणारा आनंद खूप मोहित करणारा होता.
पुढे ११:०० वाजता सर्वांचे सादरीकरण (Presentation) होते. 'काय करायचे?' याची माझी काहीच तयारी झाली नव्हती, असे कुठेतरी मनात वाटत होते. सर्वजण बसले आणि सादरीकरणाची वेळ आली. माझा ४ था नंबर होता. ईश्वर आणि कृष्ण या दोन देवांनी सुरुवात केली, नंतर सचिन आणि त्यानंतर विजया लक्ष्मी. खूप छान पद्धतीने त्यांचे सादरीकरण दिसत होते. नंतर माझा नंबर आला. मी बिनधास्त रंगमंचावर गेलो आणि स्वतःला पूर्णपणे मंचाच्या स्वाधीन केले. त्यातून जी कला सादर झाली, ती एकदम अप्रतिम आणि अवर्णनीय होती! प्रत्येक क्षण मी जगत होतो आणि त्या क्षणाचा आनंद घेत होतो. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, हे जे काही घडले ते मी या चार दिवसांत अनुभवले होते; त्याचेच प्रतिबिंब (प्रात्यक्षिक) मंचावर बाहेर पडत होते.
रंगमंचावरून बाहेर आल्यानंतर खूप छान वाटले, मनाला जबरदस्त समाधान मिळाले होते. प्रत्येक गोष्टीचे सार्थक झाल्यासारखे वाटत होते. नंतर योगिनीने आपली कला सादर केली, तीही अतिशय छान आणि अवर्णनीय होती. त्यानंतर सायली आणि अश्विनी या दोघींनी सादरीकरण केले, ज्यातून एक जबरदस्त फ्रेश अनुभव मिळाला.
काही वेळ संभाषण झाल्यानंतर आम्ही जेवणासाठी गेलो आणि त्यानंतर परत येण्यासाठी निघालो. निघताना सरांना मारलेली मिठी एका जबरदस्त चैतन्यशक्तीचा अनुभव देऊन गेली. एवढे जाणवत होते की त्यांच्या शक्तीमधील काही अंश ते मला देत आहेत. त्या माणसाचा अंतर्गाभा सर्वव्यापी असल्याचा भास होत होता. अशीच एक जबरदस्त आणि व्यापक शक्ती सोबत घेऊन मी या 'मायानगरीत' (मुंबईत) पुन्हा प्रवेश केला...
रंगकर्मी
तुषार म्हस्के
No comments:
Post a Comment